Europejska norma PN-EN 12195, obowiązująca w Polsce od 2004 roku, nakłada wymóg na osoby odpowiedzialne za załadunek, aby zabezpieczały ładunki na pojazdach przy użyciu elastycznych elementów mocujących, takich jak pasy, łańcuchy czy liny. Dodatkowo stosowane są maty zwiększające tarcie między ładunkiem a powierzchnią skrzyni ładunkowej oraz kliny i inne zabezpieczenia. Celem tych działań jest zrównoważenie sił bezwładności oddziałujących na ładunek podczas przyspieszania, hamowania, jazdy na zakrętach, nierównościach czy przy wyprzedzania.
Co reguluje norma PN-EN 12195?
Norma, regulująca zasady transportu i zabezpieczania przewożonych ładunków:
- opisuje zasady obliczania sił potrzebnych do zabezpieczenia ładunku;
- przedstawia budowę oraz wymagania dotyczące wytrzymałości pasów mocujących;
- omawia konstrukcję i wymogi wytrzymałościowe odciągów łańcuchowych;
- analizuje budowę, zakończenia oraz wymagania wytrzymałościowe stalowych lin mocujących.
Norma PN-EN 12195 zawiera również matematyczne wzory, które pozwalają dobrać odpowiednią liczbę oraz zdolności mocujące elementów zabezpieczających ładunek, w oparciu o maksymalne przyspieszenia, jakie mogą działać na ładunek podczas jazdy.
Zmiany w zakresie przewozu samochodów na lawetach od 1 września 2024
Od początku wrześnie 2024 obowiązują nowe unijne przepisy, które określają zasady mocowania samochodu lub samochodów transportowanych na lawecie.
Pasy transportowe
Wszystkie pasy transportowe, które będą używane do przewozu samochodów muszą być oczywiście zgodne z normą PN-EN 12195 i spełniać minimalne wymagania:
- Wydłużenie: ≤ 4%
- LC: 1500 daN przy samochodach osobowych i 2500 daN przy przewozach ciężarówek;
- STF: 330 daN przy samochodach osobowych i 500 daN przy przewozach ciężarówek;
- Szerokość taśmy: co najmniej 35 mm przy samochodach osobowych i min. 50 mm przy przewozach ciężarówek;
- Haki mocujące muszą też być dopuszczone do stosowania z elementami rampy;
- Pasy transportowe muszą współpracować z urządzeniami antypoślizgowymi. Muszą one działać w ten sposób, by podczas mocowania naprężenie pasa było równomierne w obu kierunkach, dzięki czemu zapobiegniemy zsuwaniu się tych pasów z mocowanego elementu (np.: z koła). Pas mocujący może dotykać koła tylko i wyłącznie za pomocą urządzenia antypoślizgowego. Jako wartość należy przyjąć co najmniej połowę obwodu koła 180 stopni. Można również stosować wyjmowane urządzenia tzw. adaptery, żeby lepiej dostosować je do rozmiarów kół;
- Urządzenia antypoślizgowe stosowane w pasach muszą spełniać minimalne wymagania, a przede wszystkim mieć oficjalnie informacje na temat marki, oznaczenia urządzenia antypoślizgowego, nazwę producenta, wartość ETA nie mniejszą niż 0,5.
Kliny pod kołami a umiejscowienie na rampie
Aktualizacja norm dotyczy również klinów pod kołami. Ich wysokość musi być większa lub równa 1/5 średnicy opon, a wszystkie alternatywne wysokości klinów muszą być zatwierdzone przez producenta nadwozia. Siła blokowania zaś w przypadku samochodu osobowego musi wynosi minimum 500 daN, a w przypadku ciężarowego 1500 daN.
Więcej szczegółów znajdziesz w pliku: 